Auteur: Wouter Hoeffnagel. Beeld: Kamp C. Bronnen: Kamp C, De Tijd, TU/e

In het Belgische Westerlo wordt een rijtjeshuis van twee verdiepingen geprint met behulp van een 3D-betonprinter. Het gebouw wordt volledig in beton geprint en wordt 10 bij 10 bij 10 meter groot.

Dit meldt De Tijd. Het rijtjeshuis wordt geprint door Kamp C, een autonoom provinciebedrijf van de provincie Antwerpen. Verschillende bedrijven zijn bij het project betrokken als partner, waaronder de bouwbedrijven Van Roey, Beneens, en ETIB nv/CONCRETE HOUSE. De partijen hebben – inclusief Europese subsidie – 1,5 miljoen euro geïnvesteerd in de grootste 3D-betonprinter ter wereld, die inmiddels is opgeleverd. Momenteel wordt geëxperimenteerd met de 3D-printer, die over enkele maanden wordt ingezet voor het printen van de ruwbouw van de woning. Het gaat hierbij om vloeren, muren en steunpilaren. Na de bouw wil Kamp C het gebouw inzetten als vergader- en demoruimte.

Printen neemt enkele weken in beslag

De start van het project staat voor maart op de planning. Naar verwachting neemt het printen van de woningen enkele weken in beslag. Dit kan overigens sneller, maar bij het project is ervoor gekozen alleen overdag te werken. “We gaan niet de klok rond printen, enkel overdag. Dat betekent ook dagelijks een uur voorbereiding en op het einde van de dag een uur de leidingen uitspuiten”, zegt Peter-Paul van den Berg, directeur van Kamp C, tegen De Tijd.

De 3D-printer die wordt ingezet staat op het terrein van Kamp C als onderdeel van het project C3PO (Co-creatie: 3D-Printen met Ondernemingen). Dit project is gericht op het introduceren van 3D-printen in de Belgische provincie Vlaanderen. De 3D-betonprinter is geleverd door het Deense bedrijf Printhuset en heeft ‘enkele honderdduizenden euro’s’ gekost. Het gaat om een gantry-model printer, met een printkop die binnen de drie dimensies van een frame vrij kan bewegen. De printer is 11,4 bij 10 bij 10 meter groot en is modulair opgebouwd, waardoor deze naar wens groter of juist kleiner kan worden gemaakt met behulp van verlengstukken van 2,5 meter. Kamp C stelt dat deze modulaire technologie uniek is binnen de 3D-printwereld.

Printkop beweegt met één meter per seconde

Gezien de omvang van de objecten die zullen worden vervaardigd is de snelheid waarmee de printkop kan bewegen bij een dergelijke 3D-printer van groot belang. De kop van de 3D-betonprinter die Printhuset heeft geleverd kan met een snelheid tot een meter per seconde bewegen.

De snelheid waarmee geprint kan worden is echter ook afhankelijk van andere factoren. Henrik Lund-Nielsen, CEO van 3D Printhuset, legt uit: “Dat tempo hangt namelijk af van de snelheid waarmee het bouwmateriaal door de printer wordt ‘uitgespuwd’. En die ligt vandaag nog een stuk lager. Kamp C zal dus op zoek moeten gaan naar methodes om de materiaalsnelheid te optimaliseren. Het spreekt voor zich dat vloeibare materialen sneller en wendbaarder zijn dan stugge materiaalsoorten.” Welk printmateriaal het meest geschikt is wordt momenteel onderzocht.

Betonnen fietsbrug in Eindhoven

Ook in Nederland wordt al langer ingezet op het gebruik van 3D-printers in de bouw. Zo wist de TU Eindhoven een betonnen fietsbrug te printen, wat een wereldprimeur was. Deze brug is in oktober 2017 geïnstalleerd in het Brabantse Gemert. De universiteit wil in 2019 een vijftal woningen 3D-printen in de Eindhovense wijk Meerhoven. De huizen worden één voor één geprint, waarbij de ervaring en kennis die wordt opgedaan wordt ingezet om de volgende woning nog beter te printen. De woningen worden steeds complexer: de eerste woning is gelijkvloers, waarna stapsgewijs wordt toegewerkt naar het printen van de laatste woning met drie verdiepingen.

Daarnaast is in Nederland in Teuge op 3 oktober een omgevingsvergunning voor het eerste commercieel 3D-geprinte gebouw van Europa verstrekt. De vergunning is voor De Vergaderfabriek, een gebouw van honderd vierkante meter dit dit jaar wordt geprint.